Trong văn hóa truyền thống, lễ cúng ông Táo không chỉ là nghi thức tiễn Táo quân về trời mà còn là dịp để mỗi gia đình nhìn lại một năm sinh hoạt trong gian bếp. Bếp ấm thì nhà yên, bữa cơm đủ đầy thì gia đạo thuận hòa. Vì vậy, mâm cơm cúng ông Táo mang ý nghĩa tri ân, cầu mong sự chở che, phù hộ cho năm mới hanh thông, êm ấm. Mâm cúng không đặt nặng hình thức cầu kỳ, quan trọng nhất vẫn là sự thành tâm và chu đáo của gia chủ. Mâm cơm cúng ông Táo gồm những gì theo truyền thống? Tùy điều kiện từng nhà, mâm cúng có thể khác nhau. Tuy nhiên, theo phong tục phổ biến, mâm cơm cúng ông Táo thường gồm các món quen thuộc của bữa cơm gia đình Việt: Một đĩa xôi hoặc bánh chưng, bánh tét Một món canh (canh măng, canh mọc, canh bóng, canh rau củ) Một món mặn chính như gà luộc, thịt kho, giò chả Một món xào hoặc món nguội ăn kèm Chén nước mắm hoặc bát canh đặt riêng Các món không cần quá nhiều, nhưng nên nấu tươm tất, gọn gàng, thể hiện sự kính trọng đối với Táo quân. Gợi ý mâm cơm cúng ông Táo mặn Với nhiều gia đình, mâm mặn vẫn là lựa chọn quen thuộc trong ngày cúng ông Táo. Mâm cơm mặn thường được chuẩn bị theo hướng ấm cúng, gần gũi, giống bữa cơm sum họp cuối năm. Một mâm cơm mặn phổ biến có thể gồm: Gà luộc nguyên con hoặc chặt miếng gọn gàng Xôi gấc hoặc xôi đỗ xanh Canh măng hoặc canh mọc Giò lụa, chả quế Đĩa rau xào theo mùa Gia đình không cần nấu quá nhiều món, tránh dư thừa. Điều quan trọng là mâm cúng được sắp xếp sạch sẽ, chỉn chu. Mâm cơm cúng ông Táo chay có được không? Nhiều gia đình hiện nay lựa chọn mâm chay, nhất là những nhà ăn chay hoặc muốn chuẩn bị mâm cúng thanh đạm. Theo quan niệm dân gian, cúng chay hoàn toàn phù hợp, không làm giảm ý nghĩa của lễ. Mâm chay có thể bao gồm: Xôi trắng hoặc xôi đậu Canh rau củ, canh nấm Đậu phụ kho hoặc món chay mặn vị Rau xào thập cẩm Hoa quả tráng miệng Mâm chay cần giữ sự thanh tịnh, không dùng các món giả mặn quá cầu kỳ. Ngoài mâm cơm, lễ cúng ông Táo cần chuẩn bị gì? Bên cạnh mâm cơm, lễ cúng ông Táo thường đi kèm các lễ vật truyền thống: Hương, hoa tươi Đèn hoặc nến Trầu cau Rượu hoặc nước sạch Mũ, áo, hia ông Táo bằng giấy Cá chép sống hoặc cá chép giấy Cá chép tượng trưng cho phương tiện để Táo quân về trời. Nếu dùng cá sống, nên thả cá sau khi cúng xong, lựa chọn nơi nước sạch. Thời gian cúng ông Táo và dâng mâm cơm Theo phong tục, lễ cúng ông Táo thường được thực hiện vào ngày 23 tháng Chạp âm lịch. Gia chủ có thể cúng từ sáng sớm đến trước 12 giờ trưa. Mâm cơm nên được bày biện trước khi thắp hương. Trong quá trình cúng, giữ không gian yên tĩnh, tránh để việc nấu nướng làm ảnh hưởng đến sự trang nghiêm. Bày mâm cơm cúng ông Táo ở đâu? Vị trí đặt mâm cúng tùy vào điều kiện từng gia đình: Nếu có bàn thờ Táo quân trong bếp, mâm cúng đặt tại đây Nếu không có bàn thờ riêng, có thể cúng tại bàn thờ gia tiên hoặc bàn thờ Thần linh Tránh đặt mâm cúng trực tiếp dưới bếp nấu hoặc nơi không sạch sẽ Quan trọng nhất là mâm lễ được đặt ở vị trí gọn gàng, thuận tiện cho việc hành lễ. Một số lưu ý khi chuẩn bị mâm cơm cúng ông Táo Để lễ cúng diễn ra trọn vẹn, gia chủ nên lưu ý: Không cần làm mâm cúng quá cầu kỳ, tránh lãng phí Món ăn nên nấu trong ngày, không dùng đồ ôi nguội Trang phục khi cúng gọn gàng, lịch sự Đọc văn khấn rõ ràng, thành tâm Những chi tiết nhỏ này thể hiện sự tôn kính và giữ trọn ý nghĩa của ngày lễ. Kết luận Mâm cơm cúng không nằm ở sự đầy mâm cao cỗ mà ở tấm lòng của gia chủ. Chỉ cần chuẩn bị chu đáo, đúng phong tục, mâm cơm giản dị cũng đủ thể hiện sự kính trọng với Táo quân và mong cầu một năm mới bình an, ấm no. Giữ được tinh thần ấy, lễ cúng ông Táo sẽ luôn là một nét đẹp văn hóa, gắn kết các thành viên trong gia đình mỗi dịp cuối năm. Tìm hiểu thêm: Khi nào thì nên đầu tư vào một chiếc bếp từ tốt?
